Historia rozwoju kultury i osadnictwa na terenach Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej sięga czasów dolnego paleolitu - czasów, kiedy nasi odlegli praprzodkowie poszukiwali schronienia w jurajskich jaskiniach. Od tego czasu były to tereny stale zamieszkane, jednak ze względu na specyfikę obszaru pozostawały raczej na uboczu głównego nurtu rozwoju. Z wyjątkiem Dol. Wisły nie wytworzyły się tu duże ośrodki osadnicze, czy rzemieślnicze. Natomiast od czasów średniowiecza do XXw. był to obszar przygraniczny początkowo pomiędzy Koroną, a Śląskiem, póĽniej przebiegały tędy granice zaborów.
W połączeniu z warunkami przyrodniczymi takie uwarunkowania historyczne miały niewątpliwy wpływ na rozwój społeczna - ekonomiczny Wyżyny.


W dalszej części dla zwiększenia czytelności przyjmuję następujący podział:

Pradzieje - od paleolitu dolnego do Chrztu Polski (966r.)

Wieki Średnie - od 966r. do Konstytucji Nihil Novi (3 maj 1505)

Rzeczpospolita Szlachecka - od 1505 do I rozbioru (w przygotowaniu)

Rozbiory - od 1773 do odzyskania niepodległości w 1918r. (w przygotowaniu)

Wiek XX - do 1918r. do teraĽniejszości. (w przygotowaniu)